Eén van de vele uitvindingen van het hellenisme was die van het kind. Niet langer was het kind slechts een zwijgende of louter huilende accessoire op de achtergrond of een simpelweg nog niet volledig uitgegroeide volwassene: het hellenisme heeft aandacht voor het individu en als gevolg hiervan werden verschillende ontwikkelingsfasen van een kind alsook zijn gedachtegang en zijn belevingswereld uitgediept.

In de beeldende kunst zien we hier veel voorbeelden van terug: vanaf de derde eeuw voor Christus treffen we beelden aan van kinderen in verschillende leeftijdscategorieën, waarbij de kunstenaar zijn best doet om ook individuele karaktertrekken in het uiterlijk weer te geven. De beelden zijn nog steeds geïdealiseerd, maar veel realistischer dan bijvoorbeeld de stijve standbeelden uit de archaïsche en klassieke periode; daar treffen we bovendien maar weinig afbeeldingen van kinderen aan.

Ook in de literatuur is er meer aandacht voor de wereld van het kind. Met veel gevoel voor detail en met een zekere nostalgie worden kinderen beschreven terwijl ze zich voornamelijk met hun eigen interesses bezighouden en geen oog hebben voor de wereld van de grote mensen. Zo onderbreekt Apollonius Rhodius zijn fantasy-epos over helden en goden en hun jong-volwassen intriges voor een op het eerste gezicht alledaagse scène tussen Eros en Ganymedes, voorgesteld als kinderen, die met bikkels (de voorloper van knikkers) in de tuin van Aphrodite spelen. Met succes: tot in lengte van dagen zien we Eros, de god van de Liefde, graag voor ons als het ultieme voorbeeld van een behaagziek en egocentrisch klein kind.

De verjongingskuur van Eros was al eerder in gang gezet, zo blijkt uit het onderstaande gedicht van Asklepiades. Hier wordt Eros zelfs voorgesteld als een baby (νεογνὸς). Let op: de vertaling van mijn hand is hier heel vrij; ik wilde destijds vooral de sfeer weergeven waarin we dit gedicht moeten lezen en het is meer een literaire transcreation dan een letterlijke vertaling.

Schermafbeelding 2017-08-01 om 20.28.42.png
Crouching_Aphrodite_with_Cupid,_Roman_variant_of_the_Imperial_Era_after_a_Hellenistic_type,_2nd_century_AD,_Naples_Archaeological_Museum_(15054044865)
Venus (Aphrodite) en Cupido (Eros), Romeinse kopie van een Grieks-hellenistisch origineel, foto: Wikimediacommons.
Advertenties